تاریخ و جغرافیای زاینده رود

تبعات خشکی زاینده‌رود و پیشروی بیابان در اصفهان_607a84518ec78.jpeg

زاینده‌رود یا زنده‌رود به معنی رود زندگی‌بخش، این رودخانه در کتب تاریخ و جغرافیا به نام‌های زاینده‌رود، زنده‌رود، زندرود، زرین‌رود، زرینه‌رود، زن رود و زندک‌رود آمده است ،بزرگترین رودخانه فلات مرکزی ایران است که از کوه‌های زاگرس مرکزی به ویژه زردکوه بختیاری سرچشمه گرفته و در کویر مرکزی ایران به سمت شرق حدود ۲۰۰ کیلومتر پیش می‌رود و پس از عبور از شهر تاریخی ورزنه (آخرین آبادی کنار زاینده رود) در نهایت به مانداب گاوخونی می‌ریزد.

 

سرچشمه اصلی رودخانه زاینده رود را دو رودخانه مهم پلاسجان و شاخه های زاینده رود تشکیل می دهد که رودخانه اول از ارتفاعات گلپایگان سرچشمه گرفته و

 

در محلی بنام کمیتک وارد دریاچه زاینده رود می شود و رودخانه دوم موسوم به زاینده رود از ارتفاعات زردکوه بختیاری و تونل کوهرنگ سرچشمه می گیرد. تعداد زیادی از شاخه های فرعی منتهی به زاینده رود نیز در تشکیل سرچشمه های زاینده رود نقش دارد که مهمترین آنها عبارتند

[ux_gallery ids=”29747,29748,29749,29750″ type=”masonry” width=”full-width” depth=”4″ image_height=”100%” image_size=”large” text_size=”large”]

ازکوهرنگ، چم دره، چشمه دیمه، دره خوربه، دره قاضی کوچک، دره خرسانک و چشمه های متعدد آهکی از نوع کارستیک که بصورت زایشی موجب افزایش آب رودخانه می گردد. 

[ux_gallery ids=”29751,29752″ columns=”2″ image_height=”50%”]

پس از طی سه فرسنگ، به چشمه دیگری به نام «چهل چشمه» می‌رسد. همچنین از سمت شمال این منطقه، یعنی ناحیه فریدن، دو چشمه بزرگ دیگر به نام «خُرِسنگ» و «کودَنگ» به جانانه‌رود ملحق می‌شود.

حوزه رودخانه زاینده‌رود ۴۱٬۵۰۰ کیلومتر مربع است،برآورد می‌شود جریان آب این رودخانه در مطلوب‌ترین شرایط ۱٬۲ کیلومتر مکعب در سال یا ۳۸ مترمکعب در ثانیه است.

زاینده رود حدودً از سال ۱۳۸۶ جریان دائمی خود در کل مسیر را از دست داده و خشک شدن آن در شهر اصفهان از نظر توریستی و نگاه فرهنگی ساکنین شهر به رودخانه بسیار تاثیر گذار بوده ولی این رودخانه تا حدود شهر زرین‌شهر از توابع استان اصفهان همواره دارای جریان بوده است. عمده ترین دلایل خشک شدن زاینده رود خشکسالی چند ده ساله در بالا دست و در رشته کوه های زاگرس می باشد. ارتفاع برف در سرچشمه ها مانند زردکوه و چلگرد که حتی در تابستان بیش از ۲ متر بوده در سال ۱۳۹۶ در بهار به کمتر از ۱ متر رسیده بنابراین علاوه بر کاهش دبی سرچشمه های خود زاینده رود، دبی تونل هایی که آب کارون را به زاینده رود منتقل می کنند نیز کاهش یافته است.

سد قوسی زاینده رود  با ارتفاع ۲۰۳/۲۰ در ۱۱۰ کیلومتری غرب اصفهان بر روی رودخانه زاینده رود احداث  شد. این سد به منظور ذخیره و تنظیم آب خروجی از سد برای مصارف مختلف حاشیه زاینده‌رود در سال ۱۳۵۰ ه. ش توسط شرکت‌های فرانسوری سوگرا، کامپنون برنارد و بیار طراحی و اجرا شده‌است. میزان بارندگی در سر شاخه زاینده رود نسبت به متوسط بلند مدت ۳۳ درصد کاهش داشته و ( شنبه  ۲۸ فروردین ماه) میزان ورودی سد ۵۷/۳متر مکعب بر ثانیه و خروجی آن ۱۸/۳ متر مکعب بر ثانیه و میزان حجم آن ۳۵۶/۳۱۰ ملیون متر مکعب آب دارد

پل های زاینده رود عبارتند از

۱- پل زمان خان-باغ بهادران

پل زمان خان
پل زمان خان

 

۲- پل کله (قلعه)- زرین شهر

پل کله -قلعه

 

۳- پل تاریخی -بابا محمود فلاورجان

پل تاریخی -بابا محمود
پل تاریخی -بابا محمود
پل تاریخی -بابا محمود

۴- پل درچه

پل درچه
پل درچه
پل درچه
پل درچه

۴- پل نصر

 

۵-پل وحید

[ux_gallery ids=”29931,29932,29933″ image_height=”50%”]

۶-پل فلزی

[ux_gallery ids=”29942,29943,29944,29945″ width=”full-width” depth=”1″ image_height=”100%”]

۶-پل آذر

[ux_gallery ids=”29935,29936,29937,29939,29940″ width=”full-width” columns=”6″ depth=”1″ image_height=”152%”]

پل آذر

لینک کوتاه

esfanemoooon.ir/?p=54773

آخرین مطالب

keyboard_arrow_up